سه شنبه ۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۱
کد مطلب: ۱۲۲۱۱

 مکان نمازگزار
آموزش فقه

 مکان نمازگزار

::> ولایت آنلاین، گروه احکام < ::
جایی ‌که پیشانی را می‌گذارد از جای زانوها و بنا بر احتیاط واجب از جای انگشتان پا، بیش ‌از چهار انگشت بسته پست‌تر یا بلندتر نباشد.

بسم الله الرّحمن الرّحیم


 

آموزش فقه:

 مکان نمازگزار:

مکان نمازگزار باید دارای شرایط زیر باشد:
* مباح باشد؛
* بی‌حرکت باشد؛
*جای آن تنگ و سقف آن کوتاه نباشد تا بتواند قیام و رکوع و سجود را صحیح انجام دهد؛
* جایی‌ که پیشانی را می‌گذارد پاک باشد؛ اگر مکان نمازگزار نجس است و اندازه رطوبت نداشته باشد که به بدن یا لباس نمازگزار سرایت کند؛
*جایی ‌که پیشانی را می‌گذارد از جای زانوها و بنا بر احتیاط واجب از جای انگشتان پا، بیش ‌از چهار انگشت بسته پست‌تر یا بلندتر نباشد.


احکام مکان نمازگزار
۱- یکی از شرایط مکان نمازگزار مباح بودن آن است، پس در این مکان‌ها نماز باطل است:
* در ملک دیگران بدون اجازه صاحبش؛
* در ملکی که منفعت آن از دیگری است؛ مثلاً نماز خواندن در خانه‌ای که اجاره داده‌ شده، بدون اجازه‌ی مستأجر؛
* در ملکی که شریک دارد و سهم او جدا نیست (ملک مُشاع) بدون اجازه شریک؛
* در ملکی که با عین پول خمس و زکات نداده خریداری‌شده؛ (چون امروزه معمولاً با عین پول خریداری نمی‌شود، بلکه به ذمّه می‌خرند؛ یعنی ملک را می‌خرند و قیمت آن را بدهکار می‌شوند، سپس بدهی خود را از آن پول پرداخت می‌کنند، به فتوای برخی از فقها، نماز خواندن در آن اشکال ندارد.
* در ملک میتی که خمس یا زکات بدهکار است؛
* در ملک میتی که به مردم بدهکار است؛
* در ملک میتی که بعضی از ورثه او صغیر یا دیوانه هستند، ولی با اجازه قیم آنان اشکال ندارد؛
* در ملک میتی که بعضی از ورثه او غایبند.
بر تخت و فرش غصبی.
۲- کسی که در مسجد نشسته بود اگر دیگری جای او را قصد کند و در آنجا نماز بخواند، بنابر احتیاط واجب باید دوباره نمازش را در محل دیگری بخواند.
۳- نماز خواندن و نشستن و خوابیدن در زمین بسیار وسیعی که دور از شهر یا روستا و چراگاه حیوانات است، اگر چه صاحبش راضی نباشد اشکال ندارد.
۴- نماز خواندن و عبور کردن و تصرفات جزئی در زمین‌های زراعتی که نزدیک شهر یا روستا است و دیوار ندارد، اگر چه صاحبان آن صغیر و دیوانه باشند اشکال ندارد، ولی اگر یکی از صاحبان ناراضی باشند تصرف در آن حرام و نماز باطل است.
۵- نماز خواندن در جاهایی که غصبی بودن آن معلوم نیست اشکال ندارد.
۶- اگر در جایی‌که نمی‌داند غصبی است نماز بخواند و بعد از نماز بفهمد قصدی بوده، نمازش صحیح است.


استفتا
س
- نماز خواندن در بانک‌ها و ادارات و مدارس و امثال آن که اغلب وضعیت ملکی آن‌ها مشخص نیست چه صورتی دارد؟ 
ج- اگر علم به غصب بودن اشکال ندارد.


نماز بر محرک متحرک
یکی از شرایط مکان نمازگزار بی حرکت بودن آن است. بنابر این نماز خواندن در هواپیما، کشتی، قطار و اتومبیل در حال حرکت اگر سبب تکان خوردن بدن بشود. مثلا لرزش زیاد داشته باشد، صحیح نیست، ولی اگر انسان ناچار شود که در آن حال نماز بخواند، مثلا اگر بخواهد صبر کند تا در هنگام توقف نماز بخواند وقت می گذرد و نماز قضا می شود، باید نماز را در همان حال بخواند، ولی سایر شرایط نماز را در حد امکان مراعات کند؛ یعنی این گونه عمل کند:
* برای نماز وضو بگیرد و اگر نتواند وضو بگیرد، باید تیمم کند، و چنانچه تیمم هم ممکن نباشد، احتیاط مستحب است نماز را بخواند و بعد قضای آن را باید به‌ جا آورد.
*اگر می‌تواند باید نماز را ایستاده بخواند و اگر نه، در-حال نشسته.
*جهت قبله را مراعات کند، پس اگر وسیله نقلیه به طرف دیگر بگردد نمازگزار نیز باید به سمت قبله بگردد.
* سجده بر کاغذ نیز صحیح است، چنانچه مهر یا خاک یا سنگ برای سجده ندارد بر کاغذ سجده می‌کند. (به فتوای برخی از فقها بی‌گل سجده بر کاغذی صحیح است که از چیزهای ساخته‌شده باشد که سجده بر آن‌ها صحیح است، مثل چوب.
* اگر برخی از شرایط نماز را نتواند مراعات کند باید به هر نحوی که می‌تواند نماز را بخواند.


چند مسئله: 
۱- به‌ هرحال ناچار نماز خواندن در مکان غصبی و در جایی‌که سقف آن کوتاه است، یا جایش تنگ است وقت، مانند سنگر و در مکان ‌های ناهموار اشکال ندارد.
۲- انسان باید رعایت ادب را بکند و جلوتر از قبر پیغمبر (صلی الله علیه و آله) و امام (علیه السلام) نماز نخواند. ولی نماز باطل نیست.
۳- بنابر احتیاط مستحب، زن باید عقب‌تر از مرد بایستد و جای سجده او از جای ایستادن مرد کمی عقب‌تر باشد.
۴- اگر در نماز زن برابر مرد یا جلوتر باشد و پرده یا دیوار و مانند آن بین آن‌ها فاصله نشود، و با هم وارد نماز شوند، بهتر است نماز را دوباره بخوانند.
۵- بودن مرد و زن نامحرم در جای خلوت جایز نیست و احتیاط در نماز نخواندن در آن‌ جاست، لیکن اگر خواند نمازش باطل نیست.
۶- کسی که محل عبور مردم نماز می‌خواند، یا کسی روبروی اوست مستحب است جلوی خود چیزی بگذارد، و اگر چوب یا ریسمانی تسبیح هم باشد، کافی است.
۷- مستحب است انسان نماز را در مسجد بخواند و در اسلام بر این مسئله را سفارش بسیار شده ‌است که ترتیب اولویت مساجد بر نماز خواندن از نظر ثواب بدین شرح است:
* مسجد الحرام.
* مسجدالنبی.
*مسجد بیت المقدس.
* مسجد جامع هر شهر.
* مسجد محله.
* مسجد بازار.
برای زنان نماز خواندن در خانه بهتر است، ولی اگر بتوانند خود را کاملاً از نامحرم حفظ کنند. بهتر است در مسجد نماز بخوانند.


احکام مسجد
این کارها در رابطه با مسجد حرام است.
زینت کردن مسجد با طلا (بنا بر احتیاط واجب)
* فروش مسجد، هرچند خراب ‌شده باشد و حتی فروختن زمین آن.
* نجس کردن مسجد، و چنانچه نجس شود باید فوراً تطهیر کنند.
* بردن خاک و ریگ از مسجد، مگر خاک‌های زیادی.
* بیرون بردن قرآن، مهر، فرش و سایر لوازم مسجد که شرط شده از مسجد بیرون نرود.


برای مطالعه
*زودتر از همه به مسجد رفتن و دیرتر از همه از مسجد بیرون آمدن.
* چراغ مسجد را روشن کردند.
* تمیز کردن مسجد.
*-هنگام وارد شدن، ابتدا پای راست را داخل مسجد گذاشتن.
* هنگام بیرون آمدن از مسجد اول پای چپ را بیرون گذاشتن.
* خواندن دو رکعت نماز مستحبِ تَحیّت و احترام مسجد.
* خوش‌بو کردن خود و پوشیدن بهترین لباس‌ها برای رفتن به مسجد.
* این کارها درباره مسجد مکروه است
* گلدسته‌ها را بیش ‌از پشت‌ بام مسجد بالا بردن.
* عبور از مسجد، به ‌عنوان محل عبور؛ بدون آنکه در آنجا نماز بخواند.
* انداختن آب دهان و بینی در مسجد.
* خوابیدن در مسجد، مگر در حال ناچاری،
* فریاد زدن در مسجد و صدا را بلند کردن، مگر برای اذان.
*خرید و فروش در مسجد.
* سخن گفتن از امور دنیا.
رفتن به مسجد، برای کسی که سیر یا پیاز خورده و بوی دهانش مردم را آزار می‌دهد.
* همسایه مسجد اگر عذری داشته باشد مکروه است در غیر مسجد نماز بخواند.
* مستحب است انسان با کسی که در مسجد حاضر نمی‌شود،غذا نخورد، در کارها با او مشورت نکند، همسایه او نشود و از او زن نگیرد و به او زن ندهد.


جاهایی که نماز خواندن در آن‌ها مکروه است:
* حمام.
* زمین نمکزار.
* مقابل دری که باز است.
* در جاده و خیابان و کوچه، اگر برای کسانی که عبور می‌کنند زحمت نباشد و اگر زحمت باشد حرام است و نماز باطل نیست.
* مقابل آتش و چراغ.
* در آشپزخانه به هرجا که کوره‌ی آتش باشد.
* مقابل چاه و چاله‌ای که محل بول است.
* روبروی عکس و مجسمه انسان یا حیوان، مگر آن که روی آن پرده بکشند.
* در جایی ‌که عکس باشد هرچند رو به‌روی نمازگزار نباشد.
در اطاقی که شخص جنب در آن باشد.
* مقابل قبر بر روی آن و بین دو قبر.
* در قبرستان.


پرسش؟ 
۱- اگر صاحب خانه  بدون اجازه مستأجر در خانه خود نماز بخواند، نمازش چه حکمی دارد، چرا؟
۲- در چه مواردی نماز خواندن در خانه کسی که از دنیا رفته، باطل است؟
* اگر انسان بداند، قبل از گذشتن وقت نماز، هواپیما فرود می‌آید، نماز خواندن داخل هواپیما چه حکمی دارد؟
* اگر در نماز جماعت زنان و مردان در یک صف-بدون پرده و مانع بایستد نمازشان چه حکمی دارد؟
* کیفیت معاشرت با کسی که در مسجد حاضر نمی‌شود چگونه است؟ 
اللهم صلی علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم.



کتاب از: محمد حسین فلاح زاده
نویسنده: زینب آب باز


تاریخ ارسال مطلب: ۱۴:۱۷ - ۱۴۰۱/۲/۲۱
ارسال نظر
نام:
آدرس ایمیل:
متن: *
عدد روبرو را تایپ نمایید
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیر مربوطه در وب منتشر خواهند شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشند منتشر نخواهند شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشند منتشر نخواهند شد.


مهمترین مطالب
مهمترین مطالب گروه