شنبه ۱۳ آذر ۱۴۰۰
کد مطلب: ۱۱۵۶۳

صفات الهی از دیدگاه وهابیت
فرق ضاله

صفات الهی از دیدگاه وهابیت

::> ولایت آنلاین، گروه عقاید < ::
در خصوص آیات و روایاتی که صفات خداوند در آن یاد شده و در ظاهر مخالف عقل قطعی است، بین علما و متکلمان سه نظریه وجود دارد...

بسم‌ الله الرّحمن الرّحیم


 

صفات الهی از دیدگاه وهابیت:

کیفیت صفات
در خصوص آیات و روایاتی که صفات خداوند در آن یاد شده و در ظاهر مخالف عقل قطعی است، بین علما و متکلمان سه نظریه وجود دارد:
۱- مذهب تأویل
این مذهب موافق رأی اهل‌ بیت و فلاسفه و کثیری از علمای اهل‌ سنت، از جمله معتزله و تأییدیه است اساس این قول به تنزیه خداوند متعال است طبق این رای، حکم اولی آن است که هر صفتی را باید بر معنای حقیقی آن حمل کرد، و درصورتی‌که مانع لفظی یا عقلی در میان بود، باید آن را تحویل بر معنای کنایی و مجازی‌ اش حمل نمود.
نووی در شرح صحیح مسلم می‌ گوید: نخستین چیزی که اعتقاد به آن بر هر مؤمنی واجب است و تنزیه خداوند متعال از متشابهات مخلوقات است و اعتقاد بر خلاف آن مخل به ایمان از تمام علما از امامان مسلمین اتفاق کرده‌ اند که آنچه از صفات خداوند در قرآن و حدیث وارد شده که ظاهر آن تشبیه خداوند به خلق است باید بر این اعتقاد بود که ظاهر مراد خداوند نیست...
 همو در جایی دیگر می‌ گوید: این‌ که از پیامبر روایت شده که آتش دوزخ پر نمی‌ شود تا اینکه خداوند قدم خود را در آن می‌ گذارد، این حدیث از احادیث مشهور در باب صفات است
قاضی عیاض می‌ گوید: باید معنای آن را از ظاهرش صرف کرده و تاویل نمود؛ زیرا دلیل عقلی قطعی بر محال بودن اثبات اعضا و جوارح بر خداوند اقامه‌ شده است.


قسطلانی در ارشاد الساری می‌ نویسد؛ غضب خداوند کنایه از عقوبت اوست...
ابومنصور ماتریدی در تأویل دستان در قول خداوند متعال متعال:(بَل یَداهُ مَبسُوطَتَان) میی گوید: دو دست، کنایه از نعمت گسترده است.
۲- مذهب تفویض و توقف
 جماعتی دیگر از علمای اهل‌ سنت قائل به توقف، به این معنا که گفتم، لازم است به‌ جهت احتیاط در دین، واجب صفات سخنی نگوییم و آن‌ها را تفسیر ننمایید از جمله کسانی که به این نظریه متمایل شده‌ اند، مالک بن انس و سفیان بن عیینه..
 ۳-  مذهب حمل به‌ ظاهر  
این نظریه به قول کسانی است که تأویل صفات و هم چنین تفویض و توقف آن را حرام می‌ شمرند، و معتقدند که تمام صفات را بر ظاهرشان باید حمل نمود.
ابن تیمیه در کتاب الفتاوی می‌ نویسد: ... آنچه در کتاب و سنت ثابت شد و امت بر آن اجماع کردند حق است و اگر لازمه آن نسبت جسمیت به  خداوند باشد اشکالی ندارد، زیرا لازمه‌ی حق، حق است...
 ابن‌ بطوطه در کتاب خود می‌ نویسد: در دمشق از فقهای حنبلی شخصی بود بنام تقی‌الدین ابن تیمیه...
 روز جمعه بر او وارد شدند، در حالی‌ که بر منبر مسجد جامع شهر مردم را موعظه می‌ نمود؛ از جمله صحبت‌ هایش این بود که خداوند به آسمان دنیا فرود می‌ آید، همانگونه که من از منبر پایین می‌ آیم؛ در این هنگام از منبر پایین آمد عالمی از فرقه‌ های مالکی معروف به ابن الزهرا  را بر او انکار نمود، مردم بر سرش ریختند و با دست و کفش کتک مفصلی به او زدند؛ به حدی که عمامه از سرش به روی زمین افتاد...


شیخ بن باز در فتاوی خود می‌ گوید:  تأویل در صفات امری منکر است و جایز نیست، بلکه واجب است اقرار بر صفات کرد طبق ظاهری که لایق خداوند است...
همو می‌ گوید: اهل‌ سنت و جماعت از اصحاب رسول خدا (ص) بر آنان که خداوند در آسمان بالای عرش خود است و در آخر سوی او دراز می‌ گردد...
  آلبانی محدث وهابیان در فتوای خود می‌ گوید: ما اهل‌ سنت ایمان داریم به این‌که از نعمت‌ های خداوند بر بندگانش آنست که خداوند در روز قیامت بر مردم تجلی می‌ کند؛ و همگان او را می‌ بیند، همانگونه که ماه شب ۱۴ را مشاهده می‌ کنند..
 او  همچنین در جای دیگر بر بخاری ایراد گرفته که چرا قول خداوند(کُلُ شَیِ هالِکَ اِلاّ وَجهَهُ) را به ملک تأویل کرده و می‌ گوید: این‌ گونه تعبیر و شخص مسلمان مؤمن انجام نمی‌ دهد...
 همو در جای دیگر می‌گوید:  ما معتقدیم که کثیری از اهل تأویل کافر نیستند، ولی گفتارشان همانند کافران است.


استدلال قائلین به تأویل صفات
۱-  ادعای اجماع از قاضی عیاض، و نووی  و دیگران بر تأویل، نووی از قاضی عیاض نقل می‌ کند؛ که بین مسلمانان اختلاف نیست در این‌ که صفات خبری خداوند در قرآن و حدیث آمده، باید تاویل نمود.
۲-  تعبیرهای کنایی امری عادی در زندگی بشر است که خداوند متعال نیز به‌ جهت فهم مردم مطابق و محاورات آن‌ ها در قرآن کریم سخن گفته است.
علامه طباطبایی در تفسیر المیزان در سبب ورود الفاظ متشابه در قرآن می‌ فرماید: سبب ورود الفاظ متشابه در قرآن به خضوع قرآن در القای معارف عالی باز می‌ گردد؛ 


زیرا قصد خداوند آن است که با الفاظ و اسلوب های  متداول بین مردم مطالب عالی  را به مردم تفهیم کند، اما می‌دانیم که این الفاظ برای معانی محسوس یا قریب به حس وضع‌ شده است، از همین‌ رو وافی به تمام مقصود نبوده و سبب ایجاد تشابه در آن‌ها گشته‌ است، مگر بر کسانی که از نوعی بصیرت و تسلط علمی بر خوردارند، که در نتیجه متشابهات قرآن برای آنان با تعمیق نظر و دقت فکر و با رجوع به کمال، روشن و واضح خواهد کرد..
 ابن‌ رشد اندلسی عمداً ۳۰ در کتاب فضل  المقال در بحثی به‌عنوان، حق با حق مخالفت نداشته، بلکه شاهد موافق بر آن است، می‌ نویسد: ما مسلمانان معتقدیم که شریعت الهی حق است و می‌ تواند ما را به سعادت برساند...
 و نیز معتقدیم که هرگز حکم عقلی و برهانی با شرع به مخالفت برنمی‌ خیزد...
آنگاه می‌ گوید: هرگاه حکم عقلی برهانی بر خلاف شرع بود باید شرع را تأویل نمود و معنای تأویل آنست که از لفظ را از معنای حقیقی به‌ معنای مجازی تبدیل کرد و این عادت عرب است که گاهی در کلماتش تشبیه و استعاره استفاده می‌ کند و این مطلبی است که هیچ‌ یک از مسلمین در آن شک ندارند؛ از همین‌ رو مسلمانان اتفاق کردند بر این‌ که واجب نیست؛ در آنجا که ظاهر آیه یا روایت با حکم عقل قطعی مخالف است آن‌ ها را به ظاهرش حمل نموده


اهتمام اهل‌ بیت علیهم‌السلام در تنزیه باری‌ تعالی
  قاضی عبدالجبار معتزلی می‌ گوید: خطبه‌ های امیرالمؤمنین علی علیه‌ السلام در بیان نفی تشبیه و اثبات عدل قابل احصا و شمارش نیست...
 امام رضا علیه‌ السلام می‌ فرمایند: هر کس که خدا را به خلقش تشبیه نماید، مشرک است؛ و هر کس او را به داشتن مکان توصیف کند، کافر است...
امام صادق علیه‌ السلام می‌ فرماید: چیزی شبیه خداوند عَزّوجل نیست و نیز همچنین فرمود: منزه است خداوندی که غیر از او کسی به حقیقتش پی نخواهد برد و همانندی ندارد...


منزلت عقل از دیدگاه قرآن و روایات
قرآن کریم کسانی را که از عقل خود استفاده نمی‌ کنند، به‌ عنوان بدترین چهارپایان تعبیر کرده‌ است و می‌ فرماید: همانا بدترین چهارپایان نزد خداوند، اشخاص کر و گنگ هستند که تعقل نمی‌ کنند و در جایی دیگر می‌ فرمایند: خداوند پلیدی را برای کسانی قرار می‌ دهد که تعقل نمی‌ کنند. از امام صادق (ع) در حدیثی می‌ فرمایند: به عقل است که بندگان، خالق خود را شناخته و مخلوق بودن خود را می‌ شناسند، و مدبر آنان است و هم تحت تدبیر اویند و تنها و باقی و باقی بقیه فانی اند....
قاضی عبدالجبار معتزلی در وصف ادله می‌ گوید: اولین دلیل عقل است، زیرا با اوست که بین نیک و بد تمییز داده می‌ شود و نیز بواسطه اوست که حجّیت کتاب و همچنین حجیّت سنت و اجماع ثابت می‌ شوند..
 ابوعلی جبایی از بزرگان معتزله می‌ گوید: همه معارفی که در قرآن راجع‌ به توحید و عدل وارد شده؛ تاکید کننده اموری است که عقل انسان به آن اذغان دارد...


نام کتاب: سلفی گری(وهابیت) و پاسخ به شبهات اینترنتی

تالیف کتاب: علی اصغر رضوانی


نویسنده مطلب: مینا شریفی


تاریخ ارسال مطلب: ۱۲:۵۵ - ۱۴۰۰/۶/۲۹
ارسال نظر
نام:
آدرس ایمیل:
متن: *
عدد روبرو را تایپ نمایید
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیر مربوطه در وب منتشر خواهند شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشند منتشر نخواهند شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشند منتشر نخواهند شد.


مهمترین مطالب
مهمترین مطالب گروه